ประเภทของราชกิจจานุเบกษาที่น้อยคนนักจะรู้ความหมาย

สำหรับราชกิจจานุเบกษา (Royal Thai Government Gazette หรือ Government Gazette) คือ “หนังสือรวบรวมคำประกาศของส่วนงานราชการ” ซึ่งได้เริ่มจัดพิมพ์ขึ้นเป็นครั้งแรกในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พ.ศ.2401 รับหน้าที่ผลิตข่าวสารของทางราชการ เพื่อใช้สำหรับเผยแพร่ให้ราษฎรได้รับรู้โดยทั่วกัน และในปัจจุบันยังมี “สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี” ที่ถือเป็นหน่วยงานของภาครัฐที่ทำหน้าที่ในการรับผิดชอบการจัดพิมพ์

วิวัฒนาการของราชกิจจานุเบกษาตั้งแต่อดีตจวบจนปัจจุบัน

ย้อนกลับไปในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้ง “โรงพิมพ์หลวง” ประกาศราชกิจจานุเบกษา 2564ในพระบรมราชวัง พ.ศ.2401 ซึ่งมีชื่อว่า “โรงพิมพ์อักษรพิมพการ” รับหน้าที่ในการผลิตข่าวสารของทางราชการ ด้วยการเริ่มพิมพ์หมายประกาศต่าง ๆ ลักษณะเฉกเช่นหนังสือพิมพ์ข่าวที่ได้รับพระราชทานชื่อว่าราชกิจจานุเบกษาแต่เมื่อพินิจพิจารณาเรื่องที่พิมพ์ส่วนใหญ่พบว่าเรื่องที่พิมพ์ล้วนเป็น “พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว” แทบทั้งสิ้น และเมื่อเวลาต่อมาพระองค์ทรงติดพระราชกรณียกิจมากขึ้น จะทำให้ไม่มีเวลาพอที่จะทรงพระราชนิพนธ์ จึงโปรดเกล้าฯ ให้พิมพ์แต่หมายประกาศ และทำใบปลิวเพื่อใช้สำหรับแจกตามกระทรวง ทบวง กรม และปิดไว้ตามชุมชน

เมื่อเข้าสู่รัชกาลของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว แม้จะได้นำเอาความรุ่งเรืองที่มีผลพวงมาจากอารยธรรมจากต่างประเทศมาปรับใช้กับประเทศชาติ แต่สิ่งที่มีอยู่ก่อนแล้วบวกกับเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ในสมัยสมเด็จพระบรมชนกนาถ ระบบค้นหาราชกิจจานุเบกษา ก็ทรงได้พระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการปฏิบัติต่อมา โดยเฉพาะในเรื่องของการพิมพ์หนังสือราชกิจจานุเบกษา ที่ทรงโปรดเกล้าฯ ให้พิมพ์สืบมาจวบจนปัจจุบัน

หลังจากที่ได้มีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 ถึง พ.ศ.2489 หรือในยุคสมัยที่ “พระมหากษัตริย์อยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยาม” ทำให้สิทธิเสรีภาพของประชาชนแผ่ขยายเป็นวงกว้าง เนื่องจากประกาศต่าง ๆ ในราชกิจจานุเบกษาได้เอื้อประโยชน์ให้แก่ประชาชน ไม่ว่าจะเป็นความด้านกฎหมาย, ความเป็นอยู่อันเกี่ยวข้องกับส่วนงานราชการ อาทิ ประกาศราชกิจจานุเบกษา 2564 ข่าวในพระราชสำนัก พระราชบัญญัติการรับราชการทหาร การประกาศพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินหวงห้าม ที่ดินเวนคืนตามอำเภอและตำบอลต่าง ๆ

ราชกิจจานุเบกษาแถลง 210627 1 e1625895342769

ขอบคุณรูปภาพจาก thebangkokinsight.com

ประเภทของราชกิจจานุเบกษามีอะไรบ้าง?

หลังจากที่ทำความเข้าใจวิวัฒนาการของราชกิจจานุเบกษาอย่างหอมปากหอมคอแล้ว ลำดับต่อมาก็มาดูซิว่าประเภทของหนังสือทั้ง 4 ประเภท จะมีลักษณะเป็นเช่นไรบ้าง

เป็นประกาศที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับรัฐธรรมนูญ, พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ, พระราชบัญญัติ, พระราชกำหนด, พระราชกฤษฎีกา และพระบรมราชโองการ ที่ถือเป็นกฎ ระเบียบ ข้อบังคับ ข้อกำหนด ประกาศและคำสั่งของหน่วยงานตามรัฐธรรมนูญที่เป็น “อนุบัญญัติ”

เป็นประกาศที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับ “การสถาปนาและถอดถอนสมณศักดิ์” รายชื่อผู้ที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เหรียญราชการ หรือยศ, รายชื่อผู้ถูกเรียกคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์หรือถูกถอดถอน, รายชื่อผู้ที่ได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาต ให้ประดับเครื่องอิสริยาภรณ์หรือเหรียญตราต่างประเทศ, หมายกำหนดการ, พระราชพิธี ระบบค้นหาราชกิจจานุเบกษา และข่าวในพระราชสำนัก

ประกาศที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับ “การจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนบริษัทจำกัด และบริษัทมหาชนจำกัด” รวมถึงการเปลี่ยนแปลง/เพิกถอนทางทะเบียน

ประกาศที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับ “การประกาศเรื่องอื่น ๆ” ที่นอกเหนือจากที่ระบุในประเภท ก, ข และ ค

ลักษณะของหัวเรื่องที่จะใช้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา

การประกาศสิ่งใดลงบนราชกิจจานุเบกษาถือเป็นเรื่องที่สำคัญเป็นอย่างยิ่ง ดังนั้นการจะนำไปประกาศได้นั้น ควรจะต้องมีลักษณะอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้..

ในส่วนของระยะเวลาในการส่งเรื่อง ระบบค้นหาราชกิจจานุเบกษา ก็ใช่ว่าจะสามารถส่งได้ทันทีเฉกเช่นการประกาศผ่านช่องทางออนไลน์ในปัจจุบัน ซึ่งการประกาศด้วยหนังสือดังกล่าวจะแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก ๆ ดังรายละเอียดต่อไปนี้

  1. ให้หน่วยงานเจ้าของเรื่อง “มีหนังสือส่งเรื่องและเอกสารแนบท้าย (ถ้ามี)” ไปถึงสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ก่อนวันที่ประสงค์จะให้สำนักเลขาฯ นำเรื่องไปประกาศหรือลงพิมพ์เป็นเวลา “อย่างน้อย 2 สัปดาห์”
  2. ในกรณีที่มีความจำเป็นหรือเร่งด่วน หน่วยงานเจ้าของเรื่องจะต้องติดต่อประสานงานโดยตรงกับ “หน่วยงานราชกิจจานุเบกษาเป็นรายกรณี”

เป็นอย่างไรกันบ้างสำหรับข้อควรรู้ของประกาศราชกิจจานุเบกษา 2564ฉบับเจาะลึก แม้จะเป็นเรื่องที่ไกลตัวพอสมควร แต่เมื่อได้ลองศึกษาและทำความเข้าใจดี ๆ ก็จะเห็นว่ามีความน่าสนใจเป็นอย่างมาก สำหรับหนังสือประกาศของส่วนงานราชการ ที่มีจุดเริ่มต้นและวิวัฒนาการมาอย่างยาวนาน และในปัจจุบันก็ยังไม่ได้จางหายไปไหน แถมยังเป็นสิ่งสำคัญที่ใช้สื่อสารระหว่างหน่วยงานภาครัฐและประชาชน ในเรื่องของกฎหมาย/เรื่องสำคัญต่าง ๆ ของชาติ จึงนับได้ว่าเป็นหนังสือที่มีประโยชน์และทรงคุณค่าเป็นอย่างยิ่ง หากเด็กรุ่นใหม่ที่ต้องการศึกษาหรือทำความรู้จักเพิ่มเติม ก็สามารถค้นหาฉบับย้อนหลังได้อย่างอิสระ ซึ่งต้องบอกว่ายิ่งเป็นฉบับเก่ามากเท่าไหร่ยิ่งถูกต้องและอ้างอิงในทางนิติศาสตร์, รัฐศาสตร์, ภาษา, วรรณคดี, ประวัติบุคคล และขนบธรรมเนียมประเพณีได้อีกด้วย!

Copyright © 2021 Supported by